Decubitus, ook wel doorligwonden genoemd, is een aandoening die ontstaat door langdurige druk op de huid, vaak bij mensen die lang in dezelfde houding moeten blijven liggen of zitten. Deze wonden kunnen pijnlijk zijn en genezen soms langzaam. Gelukkig zijn er verschillende dingen die je ook thuis kunt doen om het herstel te bevorderen en het ontstaan van nieuwe decubitus te voorkomen.
1. Verander regelmatig van houding
Een van de belangrijkste maatregelen tegen decubitus is het regelmatig veranderen van houding. Dit zorgt ervoor dat de druk op de huid en het onderliggende weefsel wordt verminderd, waardoor de doorbloeding verbetert en de huid gezond blijft. Probeer elke 2/4 uur (wij raden 4 uur aan bij liggen en 2 uur bij zitten, maar dit bekijken we natuurlijk altijd per casus) van positie te wisselen als je in bed ligt, of elk half uur als je in een stoel zit. Dit helpt niet alleen om decubitus te voorkomen, maar ook om bestaande wonden te laten genezen.
2. Gebruik speciale hulpmiddelen
Er zijn verschillende hulpmiddelen beschikbaar die de druk op kwetsbare plekken van het lichaam verminderen:
- Drukverlagende matrassen en kussens: Een anti-decubitusmatras of speciaal zitkussen kan de druk op risicogebieden, zoals het stuitje, de heupen of hielen, verlagen.
- Gel- of schuimkussens: Deze kunnen onder specifieke delen van het lichaam worden geplaatst om druk te verlichten.
- Hielenbeschermers: Om te voorkomen dat de hielen te veel druk ervaren, kun je hielenbeschermers gebruiken.
3. Huidverzorging
De huid van iemand met decubitus heeft extra aandacht nodig. Goede huidverzorging kan het herstel versnellen:
- Houd de huid schoon en droog: Zorg ervoor dat de huid altijd schoon en droog blijft, want vocht, bijvoorbeeld door zweet of incontinentie, kan de huid verzachten en het risico op wondvorming vergroten.
- Gebruik een milde zeep: Gebruik een milde, pH-neutrale zeep bij het wassen van de huid. Vermijd dus producten die de huid kunnen irriteren.
- Hydrateer de huid: Gebruik ongeparfumeerde vochtinbrengende crèmes om de huid soepel en gehydrateerd te houden, vooral op droge of gevoelige plekken.
4. Voeding en hydratatie
Goede voeding speelt een cruciale rol bij het herstel van decubitus. De huid en het weefsel onder de huid hebben voldoende voedingsstoffen nodig om te herstellen. Voedingstips voor een sneller herstel zijn:
- Eiwitrijke voeding: Eiwitten zijn essentieel voor weefselherstel. Zorg voor voldoende eiwitten uit onder andere vlees, vis, zuivel, peulvruchten of noten. Onze voedingstherapeut Rachelle staat voor je klaar. Bij vragen, neem dan contact met ons op.
- Vitaminen en mineralen: Voedingsstoffen zoals vitamine C en zink bevorderen de wondgenezing. Vitamine C helpt bij de vorming van collageen, wat belangrijk is voor de huidherstel, en zink ondersteunt het immuunsysteem en weefselgroei. Neem hierover altijd contact op met de zorgverlener of de huisarts.
- Voldoende water drinken: Houd je vochtbalans op peil door dagelijks genoeg water te drinken. Dit helpt om de huid gezond te houden en afvalstoffen uit het lichaam af te voeren.
5. Begeleiding door een zorgverlener
Thuis herstellen van decubitus kan lastig zijn zonder professionele hulp. Regelmatige controle door een verpleegkundige of arts is essentieel om het herstel te volgen en om ervoor te zorgen dat je de juiste zorg krijgt. Een zorgverlener kan helpen met:
- Wondverzorging: Ze kunnen je leren hoe je de wond goed schoonmaakt en verzorgt, en welke wondbedekkers of zalf je het beste kunt gebruiken. Onze wondverpleegkundige staat voor je klaar, dus bij vragen? Neem gerust contact met ons op.
- Advies over drukverdeling: Een fysiotherapeut of ergotherapeut kan adviseren over het juiste gebruik van hulpmiddelen en hoe je houdingsveranderingen optimaal uitvoert.
- Incontinentiezorg: Als incontinentie een probleem is, kunnen zorgverleners helpen bij het beheersen van vochtigheid rond de wond, wat cruciaal is om verdere schade te voorkomen.
6. Blijf bewegen
Lichamelijke activiteit, binnen de grenzen van wat mogelijk is, helpt om de bloedcirculatie te verbeteren, wat essentieel is voor wondgenezing. Ook kan het helpen om verdere spierzwakte en gewrichtsstijfheid te voorkomen. Zelfs kleine bewegingen, zoals het strekken van armen en benen in bed, kunnen nuttig zijn.
7. Voorkom verdere drukpunten
Naast de reeds besproken maatregelen is het belangrijk om andere drukpunten te voorkomen:
- Kies voor loszittende kleding: Strakke kleding kan wrijving en druk op de huid veroorzaken. Kies voor loszittende, ademende kleding.
- Zorg voor een gladde ondergrond: Zorg ervoor dat er geen kreukels in je lakens of kleding zitten, omdat deze extra drukpunten kunnen veroorzaken.
Herstellen van decubitus?
Herstellen van decubitus vereist geduld en aandacht, maar door regelmatig van houding te wisselen, goede huidverzorging toe te passen, gezond te eten en de juiste hulpmiddelen te gebruiken, kun je thuis actief bijdragen aan je eigen herstel. Vergeet niet om nauw samen te werken met zorgverleners voor optimale begeleiding en ondersteuning en heb je vragen? Neem dan contact met ons op. Wij ondersteunen je graag.
